Ağ Kablosu Çekerken Yapılan En Sık Yedi Hata

Ağ çekiminde performansı belirleyen şey çoğu zaman kablonun kategorisi değil, çekim sırasında yapılanlardır. Doğru kategoride bir kablo keskin bir köşeden zorla geçirildiğinde, enerji hattıyla uzun mesafe yan yana gittiğinde ya da uçları yanlış sonlandırıldığında, kutudaki etiketin vaat ettiği hızın çok altında çalışır.

Bu hataların ortak özelliği, kurulumdan hemen sonra fark edilmemesidir. Bağlantı kurulur, internet açılır, her şey yolunda görünür; sorun dosya kopyalarken, kamera sistemi devreye girdiğinde ya da ağ yoğunlaştığında ortaya çıkar. Aşağıdaki yedi başlık, sahada en sık karşılaşılan ve sonradan düzeltilmesi en zor olanlardır.

Bükme yarıçapı ve çekme kuvveti

Ağ kablosunun içindeki damarlar belirli bir adımla birbirine sarılmıştır; sinyal bütünlüğü bu sarıma bağlıdır. Kablo keskin bir açıyla kıvrıldığında ya da duvarın arkasından zorla çekildiğinde bu sarım bozulur ve bozulma geri dönmez. Pratik kural, kabloyu kendi çapının birkaç katından daha dar bir yayla kıvırmamak ve çekerken kabloyu uzatmaya zorlamamaktır.

Aynı mantık zımba ve kablo kelepçesi için de geçerlidir. Kabloyu düz bir zımbayla duvara tutturmak, o noktada damarları sıkıştırır. Kelepçe elle hafifçe kaydırılabilecek kadar gevşek olmalıdır; kablonun kesiti kelepçenin altında belirgin biçimde yamulmuşsa o nokta kayıp üretir.

Enerji hattıyla paralel gitmek

Enerji kablosu çevresinde bir alan oluşturur ve bu alan, yanında uzun mesafe giden bir veri kablosuna gürültü bindirir. Birkaç santimlik kesişmeler sorun değildir; sorun, metrelerce yan yana gitmektir. Çözüm basittir: veri ve enerji hatları ayrı kanaldan götürülür, kesişmek gerekiyorsa dik açıyla kesiştirilir. Floresan balastları, motorlar ve asansör panoları gibi yoğun gürültü kaynaklarının yanından geçilmez.

• Veri ve enerji hattını aynı kablo kanalına birlikte koymayın.
• Kesişme gerekiyorsa paralel değil dik geçin.
• Elektrik panosu, motor ve balast çevresinden mesafe bırakın.
• Zorunlu hâllerde ekranlı kablo kullanın; ancak ekranın işe yaraması için uçta doğru topraklanması gerekir.

Çift ayırma ve sıralama hatası

Uçları sıkarken damar sırasının iki uçta aynı olması yeterli sanılır. Oysa damarlar belirli çiftler hâlinde eşlenmiştir ve bir çiftin damarları farklı pozisyonlara dağıtıldığında kablo ölçüm cihazında doğru görünse bile yüksek hızda çalışmaz. Buna çift ayırma denir ve düşük hızda kurulan bağlantılarda yıllarca fark edilmeden kalabilir.

İkinci sık hata sarımı gereğinden fazla açmaktır. Sonlandırma için damarların ayrılması gerekir, ama bu ayrım mümkün olan en kısa mesafede tutulur; iki üç santim açılmış bir sarım, yüksek hızlarda ölçülebilir kayıp üretir. Kablo kılıfı da konnektörün içine girecek kadar ileri taşınmalı, çıplak damarlar konnektör dışında kalmamalıdır.

Sonlandırma: priz mi hazır kablo mı

Kalıcı kurulumlarda doğru yöntem, duvara çekilen kabloyu prize ya da patch panele sonlandırıp cihaz bağlantısını hazır bir yama kablosuyla yapmaktır. Duvardan gelen kablonun ucuna doğrudan konnektör sıkmak hızlı görünür, ama o uç her takıp çıkarmada yorulur ve koptuğunda bütün hattı yeniden sonlandırmak gerekir.

Sert damarlı yani tek telli kablolar duvar içi çekim için, çok telli esnek kablolar ise cihaz ile priz arasındaki kısa bağlantılar için üretilmiştir. İkisini yer değiştirmek iki ayrı soruna yol açar: tek telli kabloyla yapılan kısa bağlantılar sürekli kıvrılmaktan kırılır, çok telli kabloyla yapılan uzun çekimlerde ise mesafe performansı düşer. Kategori farklarının ayrıntısı için /blog/cat6-cat7-cat8-farki-10-gbps-hangi-kablo yazısına bakılabilir.

Çekimden sonra atlanan test

Bağlantının kurulması testin yerine geçmez. Kurulum tamamlandığında her hat için en azından elde edilen bağlantı hızı not edilir; yüksek hıza uygun bir hat 100 Mbit hızda bağlanıyorsa neredeyse kesin bir sonlandırma hatası vardır. Mümkünse hat uzunluğu ve damar sırasını gösteren bir test cihazıyla kontrol edilir.

Testle birlikte atlanan ikinci adım etiketlemedir. Çekim bittiğinde her hattın iki ucuna aynı numara yazılmazsa, altı ay sonra patch panelde hangi portun hangi odaya gittiği bilinmez ve tek bir arızayı bulmak için bütün hatları tek tek denemek gerekir. Etiketleme işin en ucuz, en hızlı ve en çok geri dönüşü olan adımıdır; yanına odaların ve port numaralarının yazılı olduğu basit bir kroki bırakmak da aynı işin parçasıdır.

1. Kabloyu kendi çapının birkaç katından dar bir yayla kıvırmayın, çekerken zorlamayın.
2. Kelepçe ve zımbayı kabloyu sıkmayacak biçimde kullanın.
3. Veri hattını enerji hattından ayrı götürün, gerekiyorsa dik kesiştirin.
4. Sonlandırmada çiftleri bozmayın, sarımı en kısa mesafede açın.
5. Duvar içi çekimde tek telli, cihaz bağlantısında çok telli kablo kullanın.
6. Kabloyu prize ya da patch panele sonlandırın, cihaza hazır yama kablosuyla bağlanın.
7. Her hattın iki ucunu etiketleyin ve ölçülen bağlantı hızını kayda geçirin.

Özet

Bir ağ çekiminde kablo seçimi işin yalnızca başlangıcıdır; sonucu belirleyen bükme, güzergâh, sonlandırma ve test adımlarıdır. Bu dört adım doğru yapıldığında orta sınıf bir kablo etiketindeki performansı verir, yanlış yapıldığında en yüksek kategorideki kablo bile vaadini tutmaz. DataPower ağ kablosu, priz ve yama kablosu tarafını birlikte sunduğu için bir çekimin bütün parçaları aynı plana göre seçilebilir.