Ağ hızı 1 Gbps yerine 100 Mbps olarak kalıyor: neden?

Kablolu bağlantının 1 Gbps yerine 100 Mbps olarak anlaşmasının en sık nedeni, kablo yolunda dört tel çiftinin tamamının sağlam biçimde uçtan uca gitmemesidir. İkinci sık neden, yolun bir yerinde yalnızca 100 Mbps destekleyen bir cihazın ya da eksik sonlandırılmış bir prizin bulunmasıdır. Yani bu belirti rastgele bir yavaşlık değil, sistemin size "yolda sorun var, düşük hızda anlaştım" demesidir ve iyi haber şudur: nedeni eleme yöntemiyle bulunabilir.

Belirti neyi anlatıyor?

Ethernet bağlantısında iki uç, bağlantı kurulurken ortak bir hızda anlaşır. Yolda bir sorun varsa uçlar güvenli olanı seçer ve daha düşük hıza iner. 100 Mbps anlaşma iki çiftle kurulabilir; gigabit anlaşma için dört çiftin de çalışması gerekir. Bu yüzden "100'de kaldı" şikâyeti çoğu zaman kopmuş ya da hiç bağlanmamış bir çifte işaret eder.

Burada dikkat edilecek ayrım şudur: internet hızının düşük olması ile arayüzün 100 Mbps olarak anlaşması farklı şeylerdir. İlki servis ya da yoğunluk konusu olabilir; ikincisi doğrudan fiziksel yol ve donanım konusudur. Teşhise başlamadan önce arayüzün gerçekten hangi hızda anlaştığını görmek gerekir.

Belirtinin ne zaman başladığı da yol gösterir. Bağlantı dün gigabit iken bugün düştüyse, arada fiziksel bir değişiklik olmuştur: mobilya kaydırılmış, kablo ezilmiş, bir cihaz değişmiş ya da kablo başka bir porta takılmış olabilir. Hiç gigabit görülmediyse sorun büyük olasılıkla kurulumdan beri vardır ve yolun sonlandırmasıyla ilgilidir.

Önce bağlantı hızını okuyun

Bilgisayarın ağ ayarlarındaki bağlantı durumu bölümünde anlaşılan hız yazar. Yönetilebilir bir switch kullanıyorsanız port durumunda aynı bilgi görünür. Bu değeri not etmek, sonraki her değişikliğin işe yarayıp yaramadığını ölçmenizi sağlar.

• Arayüz 100 Mbps diyorsa fiziksel yolu ve uçları incelemeye başlayın.
• Arayüz 1 Gbps diyor ama dosya aktarımı yavaşsa sorun hızda değil, karşı taraftadır.
• Bağlantı sürekli kopup kuruluyorsa konnektör teması ya da kablo hasarı önceliklidir.
• Başka bir bilgisayarda aynı kabloyla aynı sonuç alınıyorsa suçlu yol tarafıdır.
• Aynı bilgisayar başka portta gigabit anlaşıyorsa suçlu ilk porttur.

Kablo ve konnektör tarafı

Hazır üretilmiş kablolarda çiftlerin tamamı bağlıdır, ama kablo ezilmiş, keskin biçimde kıvrılmış ya da konnektör dibinden yorulmuşsa bir çift işlevini yitirebilir. Kendiniz uç takılan kablolarda ise iki klasik hata vardır: bazı telleri hiç bağlamamak ve iki uçta farklı sıralama kullanmak. Her ikisi de bağlantıyı tamamen kesmeyebilir, yalnızca hızı düşürür; bu yüzden fark edilmesi zordur.

Bir başka gözden kaçan ayrıntı, duvar prizi ve patch panel gibi ara noktalardır. Prizin arkasında yalnızca iki çift sonlandırılmışsa, kablo ne olursa olsun gigabit anlaşma kurulamaz. Ara noktası olan bir hatta teşhis yaparken, bilgisayarı doğrudan switch'e kısa bir kabloyla bağlayıp aynı sorunun devam edip etmediğine bakmak en kesin adımdır.

Araya giren cihazlar

Yolda bulunan her cihaz hızı kendi sınırına çeker. Eski bir switch, düşük sınıflı bir ara ürün, powerline adaptörü ya da modemin belirli bir portu yalnızca 100 Mbps destekliyor olabilir. Bu durumda kabloyu değiştirmek sonucu değiştirmez.

Çok portlu cihazlarda bütün portların aynı sınıfta olduğunu varsaymak da hataya açıktır. Bazı modellerde portların bir bölümü daha yüksek hız verirken geri kalanı alt sınıfta kalır; gövde üzerindeki yazı ya da ürün belgesi bunu söyler. Teşhiste kabloyu aynı cihazın başka portuna takıp sonucu karşılaştırmak, bu farkı bir denemede ortaya çıkarır.

Bilgisayar tarafındaki ayarlar

Donanım sağlamken yazılım tarafı da hızı sabitleyebilir. Ağ adaptörünün gelişmiş ayarlarında hız ve çift yön değeri elle 100 Mbps olarak sabitlenmiş olabilir; doğru seçenek genellikle otomatik anlaşmadır. Sürücünün güncel olmaması ya da işletim sistemi kurulumundan sonra genel bir sürücünün yüklenmiş kalması da benzer sonuç verir.

Dizüstü bilgisayarlarda USB üzerinden ağ adaptörü kullanılıyorsa, adaptörün takıldığı portun sınıfı da belirleyicidir. Düşük bantlı bir porta takılan gigabit adaptör beklediğiniz hızı veremez; adaptörün desteklediği hız ve gerektirdiği port için ürün sayfasındaki teknik özelliklerde yazılı değer esastır.

Eleme sırası

1. Arayüzün anlaştığı hızı oku ve not et.
2. Bilgisayarı kısa ve sağlam bir kabloyla doğrudan switch ya da modeme bağla.
3. Sonuç değiştiyse suçlu önceki yoldur: uzun kablo, priz ya da ara ek.
4. Sonuç değişmediyse başka bir port ve başka bir bilgisayarla tekrar dene.
5. Hâlâ 100 Mbps ise adaptör ayarını otomatik anlaşmaya al ve sürücüyü güncelle.
6. Yol üstündeki her cihazın port hız sınıfını tek tek doğrula.

Özet

100 Mbps olarak kalan bağlantı neredeyse her zaman fiziksel yolun ya da yol üstündeki bir cihazın sonucudur. Kısa ve sağlam bir kabloyla doğrudan bağlanmak, tek adımda sorunun kablo tarafında mı yoksa cihaz tarafında mı olduğunu söyler. Sonrasında priz, ara ek, port sınıfı ve adaptör ayarı sırayla elenir. DataPower tarafında ağ kablosu, adaptör ve bağlantı ürünlerinin özellikleri ilgili ürün sayfalarında listelenir.