Kablo arızası nasıl bulunur? Eleme ve test yöntemi

Çalışmayan bir bağlantıda arızayı bulmanın yolu tahmin etmek değil sırayla elemektir: önce bilinen sağlam bir parçayla ikame testi yapılır, arıza kabloda kaldıysa ölçümle hangi telin ya da hangi ucun bozuk olduğu belirlenir. Bu iki aşama atlandığında aynı kablo iki kez takılır, aynı cihaz iki kez yeniden başlatılır ve sorun yerinde kalır.

Aşağıdaki akış hem ağ kabloları hem görüntü ve veri kabloları için çalışır. Farklı olan tek şey şudur: ağ tarafında kesin sonuç veren bir test cihazı kullanılabilir, görüntü ve USB tarafında ise elemeyi cihazın davranışına bakarak yapmanız gerekir.

İkame testi: arıza kabloda mı, cihazda mı?

İkame testi, zincirdeki tek bir parçayı bilinen sağlam bir eşiyle değiştirip sonucu gözlemektir. Önemli olan kuralı şudur: bir seferde tek parça değişir. İki şeyi birlikte değiştirirseniz sorun düzelse bile hangisinin sebep olduğunu bilemezsiniz ve aynı arıza başka bir masada tekrar eder.

Zinciri uçtan uca parçalara ayırın: kaynak cihaz, kaynak taraftaki port, kablo, varsa ara eleman (çoklayıcı, çevirici, uzatıcı, priz), hedef taraftaki port ve hedef cihaz. Sonra her parçayı tek tek elemeye başlayın.

1. Portu değiştirin: aynı kabloyu cihazın başka bir portuna takın. Düzeldiyse arıza kabloda değil, o portta.
2. Kabloyu değiştirin: aynı portta, çalıştığını bildiğiniz bir kabloyla deneyin. Düzeldiyse kablo şüphelidir.
3. Ara elemanı çıkarın: çoklayıcı, çevirici ya da uzatma varsa devreden çıkarıp doğrudan bağlayın. Düzeldiyse arıza ara elemanda ya da onun beslemesindedir.
4. Karşı tarafı değiştirin: aynı kabloyu ve cihazı başka bir ekrana, başka bir bilgisayara ya da başka bir prize bağlayın.

Dört adımın hiçbirinde değişiklik olmadıysa arıza tek bir parçada değildir; büyük olasılıkla ayar, sürücü ya da besleme tarafında bir sorun vardır ve kablo değiştirmek sonuç vermez.

Ağ kablosunda hangi test neyi gösterir?

Ağ kablosu, içinde sekiz telin belirli bir düzende sıralandığı bir yapıdır ve bu yüzden ölçülebilir. Basit test cihazları teller arasındaki bağlantıyı sırayla yakar; gelişmiş olanlar uzunluk ve sinyal kalitesi bilgisi de verir. Hangi testin neyi söylediğini bilmek, elinizdeki cihazdan doğru sonucu çıkarmanızı sağlar.

Testin en çok işe yaradığı yer duvar içindeki hatlardır. Prizden prize çekilmiş bir hat sökülemediği için orada ikame testi yapılamaz; tek yol ölçümdür. Kısa bağlantı kablolarında ise ikame genellikle daha hızlı sonuç verir.

Görüntü ve USB kablosunda test nasıl yapılır?

Görüntü ve USB kablolarında teller tek tek ölçülmez; bu kablolarda arızanın belirtisi genellikle kademeli olur. Kablo tamamen ölmek yerine düşük bir seviyede çalışmaya devam eder ve asıl ipucu bu kademedir.

• Çözünürlüğü ya da tazeleme hızını düşürün. Düşük ayarda görüntü geliyor, yüksek ayarda kesiliyorsa kablo ya da ara eleman gereken bant genişliğini taşımıyor demektir.
• Aktarım hızına bakın. Bir veri kablosu bağlantıyı kuruyor ama beklenenin çok altında hızda çalışıyorsa kablonun veri hatları zedelenmiş olabilir.
• Hareket testi yapın. Kabloyu konnektörün hemen arkasından nazikçe kıpırdatın. Görüntü ya da bağlantı tam o anda kesiliyorsa arıza o uçtadır.
• Isındıkça ne oluyor? Uzun aktarımın ortasında kesilme başlıyorsa şüphe önce aktif elemanlara ve beslemeye yönelir, kabloya değil.

Aralıklı arıza: en zor vaka

Sürekli arızadan çok daha fazla zaman kaybettiren şey, kendiliğinden gelip giden arızadır. Böyle bir durumda elemeyi tek bir denemeye dayandıramazsınız; arızanın tetikleyicisini bulmanız gerekir. Pratikte dört tetikleyici öne çıkar: hareket, ısı, besleme dalgalanması ve konnektördeki mekanik gevşeme.

Yöntem şudur: arıza gözüktüğünde o anda ne değiştiğini yazın. Masa çekildi mi, kapak açıldı mı, cihaz ısındı mı, aynı prizdeki başka bir yük devreye girdi mi? Üç dört kayıttan sonra ortak nokta kendini gösterir. Kayıt tutmadan yapılan aralıklı arıza avı neredeyse her zaman yanlış parçanın değişmesiyle biter.

Test sonucunu yazmak neden işin yarısı

Eleme testinin en sık yapılan hatası, sonucun kaydedilmemesidir. İki gün sonra aynı masaya gelen kişi, hangi kablonun denendiğini ve hangi portun elendiğini bilmediği için her şeyi baştan test eder. Tek satırlık bir not bunu önler: tarih, denenen parça, sonuç.

Sağlam olduğu doğrulanmış parçaları ayırıp işaretlemek de işi hızlandırır. Bir kutuda duran ve içinde hangisinin bozuk olduğu bilinmeyen beş kablo, test edilmiş tek bir kablo kadar işe yaramaz. Bozuk olduğu kesinleşen kabloyu kutuya geri koymayın.

Kısa kontrol listesi

• Bir seferde tek parça değiştirin; iki değişiklik sonucu okunamaz hale getirir.
• Port, kablo, ara eleman ve karşı taraf sırasıyla elenir.
• Duvar içindeki hatta ölçüm, kısa kabloda ikame daha hızlıdır.
• Görüntü ve veri kablosunda çözünürlüğü ya da hızı düşürerek kademe arayın.
• Aralıklı arızada tetikleyiciyi yazın: hareket, ısı, besleme, gevşek uç.
• Test sonucunu not edin, bozuk parçayı sağlamlarla aynı kutuya koymayın.

Bir kablonun hangi hızı ya da hangi çözünürlüğü taşıdığı konusunda karar verirken ürün sayfasındaki teknik özelliklerde yazılı değer esastır. DataPower, bilgisayar çevre birimleri ile kablo ve adaptör tarafında ürün ve bağlantı çözümleri sunar.