USB şarj istasyonunda port sayısı ve amper: 10, 20 ve 30 port karşılaştırması

Kısa cevap: Port sayısı kaç cihazın aynı anda takılabileceğini, toplam amper ise o cihazların ne kadar hızlı dolacağını belirler. Kataloğumuzdaki 10 portlu modelin etiketi 5V ve 10A, 20 portlu modelin etiketi 5V ve 20A, 30 portlu modelin etiketi de 5V ve 20A yazar. Yani 20 porttan 30 porta çıkarken toplam akım artmaz, aynı akım daha fazla porta bölünür. Doğru seçim port sayısını değil, port başına düşen akımı hesaplamakla başlar.

Sınıflarda, atölyelerde, servis masalarında, otel resepsiyonlarında ve mağaza arkalarında aynı ihtiyaç var: bir sürü cihazı tek noktadan beslemek. Bu ihtiyaç için satın alınan çok portlu şarj istasyonlarında ise şikâyet hep aynı cümleyle gelir: cihazlar çok yavaş doluyor. Cihaz arızalı olmadığı hâlde bu şikâyetin çıkmasının nedeni basit bir aritmetiktir. Aşağıda o aritmetiği ve kataloğumuzdaki gerçek etiket değerlerini yan yana koyuyoruz.

Volt, amper ve watt: üç sayı ne anlatır

Bir şarj istasyonunun etiketinde iki sayı bulunur. Volt değeri hattın gerilimidir; USB tarafında bu değer 5 volttur ve pazarlık konusu değildir. Amper değeri ise cihazın verebileceği toplam akımdır. Bu ikisinin çarpımı istasyonun watt cinsinden bütçesini verir. 5 volt ve 10 amper yazan bir istasyonun bütçesi 50 wattır; 5 volt ve 20 amper yazan bir istasyonun bütçesi 100 wattır. Bu bütçe, takılı tüm cihazların ortak kasasıdır.

Buradan çıkan sonuç şudur: port sayısı bütçeyi büyütmez, bütçeyi böler. Yirmi portlu ve otuz portlu iki istasyonun aynı toplam akımı taşıdığı bir durumda, otuz portlu modelde port başına düşen pay daha küçüktür. Cihaz başına beklenen hız da bu yüzden düşer. Eksik olan şey cihazın kalitesi değil, hesaptır.

Katalogdaki istasyonlar ve port başına pay

Aşağıdaki tablodaki volt ve amper değerleri ürün adlarında ve tanımlarında yazılı olan etiket değerleridir. Port başına ortalama sütunu, toplam akımın port sayısına bölünmesiyle hesaplanmıştır; gerçek dağıtım cihaza ve takılan ürünlere göre değişir.

Tablonun en çok şaşırtan satırı son satır. Dört portlu bir çoklayıcı ile otuz portlu bir şarj istasyonu yüzeyde benzer işi yapar gibi görünür, oysa biri bilgisayarın kendi portundan beslenen bir veri çoklayıcısıdır ve kendi güç kaynağı yoktur. Çoklayıcıyı şarj istasyonu yerine kullanmak, şikâyet listesinin en başındaki hatadır.

Neden bütün portlar aynı hızda doldurmaz

Toplam bütçe ortak olduğu için her port, o anda takılı cihaz sayısına göre pay alır. Tek bir cihaz takılıyken bir port, o cihazın isteyebildiği en yüksek akıma kadar çıkabilir. Otuz cihaz birden takılıyken aynı port ortalamaya yakın bir değere düşer. Buna bir de cihazların kendi davranışı eklenir: her cihaz çektiği akımı dolum seviyesine göre değiştirir, dolmaya yakın cihaz daha az çeker. Bu yüzden aynı istasyonda aynı anda takılı iki telefonun hızı birbirinden farklı olabilir.

Kataloğumuzdaki şarj istasyonlarının tanımında hızlı şarj desteği olduğu belirtilir, Qualcomm Quick Charge desteği olmadığı ise ayrıca yazılır. Yani cihaz tarafında özel bir protokolle anlaşıp çok yüksek güçlere çıkmayı değil, geniş uyumluluğu hedefleyen bir tasarım söz konusudur. Çok cihazlı ortamlarda doğru beklenti de budur.

Hangi ortam hangi istasyonu ister

• Eğitim sınıfı ve kurs salonu: Cihazlar ders boyunca takılı kalır, hız değil kapasite önemlidir. Port sayısı yüksek model uygundur.
• Servis ve test masası: Az sayıda cihaz ama hızlı dolum gerekir. Port başına payı yüksek tutan model daha doğrudur.
• Otel ve ortak alan: Cihaz sayısı öngörülemez, bütçenin bölünmesi hesaba katılmalıdır.
• Depo ve saha ekibi: El terminalleri gece boyunca takılı kalır, yavaş ama kesintisiz dolum yeterlidir.
• Araç içi kullanım: Çakmak girişine takılan tek noktalı çözüm daha uygundur, istasyon değil.

Araçta ve prizde: iki ayrı ürün sınıfı

Kataloğumuzdaki USB ÇAKMAK ŞARJ ürününün tanımında 12V araç çakmak girişine uyumlu olduğu, 2.4A hızlı şarj desteği taşıdığı ve aşırı akım ile kısa devre korumasının bulunduğu yazılıdır. Buna karşılık USB GİRİŞLİ PRİZ ADAPTÖRÜ 5V ve 500mA çıkışla tanımlanır ve açıklamasında şarj ile düşük güçlü cihazlar için olduğu belirtilir. Bu iki ürün aynı iş için alınmaz: 500 mA çıkışla modern bir telefonu hızlı doldurmayı beklemek, baştan yanlış kurulmuş bir beklentidir.

Kablo da hesabın parçası

İstasyonun verebildiği akım, kablonun taşıyabildiği akımdan büyük olamaz. İnce iletkenli ya da yorulmuş bir kablo, doğru bir istasyonun hesabını tek başına bozar; hattaki kayıp ısıya dönüşür ve dolum yavaşlar. Güç aktarımında kablodan ne isteneceğini USB-C, Thunderbolt ve USB4 yazımızda ayrıntılı anlattık. İletken malzemesinin ve konnektör dayanımının ömre etkisi için altın kaplama ve OFC bakır yazımız işinizi görür. Aynı kablodan güç ve veri birlikte geçtiğinde neler değiştiğini ise PoE güç bütçesi yazımızda ele aldık.

Doğru istasyonu seçmek için altı adım

1. Aynı anda takılı olacak en yüksek cihaz sayısını yazın. Port sayısı bu rakamdan çıkar.
2. Her cihazın istediği akımı etiketinden okuyun ve hepsini toplayın. Bu toplam gerçek ihtiyacınızdır.
3. İstasyonun toplam amperini bu toplamla karşılaştırın. İstasyonun değeri küçükse istasyon değil hesap yetersizdir.
4. Dolumun ne kadar sürede bitmesi gerektiğine karar verin. Gece boyunca süre varsa düşük pay sorun değildir.
5. Kabloları ayrı bir kalem olarak planlayın; eski ve yorgun kablolar hesabı boşa çıkarır.
6. Yerleşimi ve havalandırmayı belirleyin; istasyonun arkası kapalı bir dolap içinde ısı birikir.

Isınma ve yerleşim

Yüz watt bütçeli bir istasyon çalışırken belirli bir ısı üretir. Bu ısının dışarı atılabilmesi için cihazın çevresinde boşluk bırakılması, üstüne eşya konmaması ve kabloların cihaz gövdesini sarmaması gerekir. Çok cihazlı ortamlarda bir diğer pratik nokta kabloların etiketlenmesidir; otuz portlu bir istasyonda hangi kablonun hangi cihaza gittiğini bilmek, arıza aramayı dakikalardan saniyelere indirir.

Teklif ve destek

Çok portlu modellerin tamamını USB çoklayıcı ve hub kategorisinde, kataloğun bütününü ise ürünler sayfasında bulabilirsiniz. Stok durumu ve güncel bilgi her ürünün kendi sayfasında görünür; satış teklif usulü yürüdüğü için fiyat, teklif formundaki firma bilgileri ve istenen adetle birlikte hazırlanır. Ürünlerde 2 yıl boyunca teknik servis garantisi sunulur.

Kaç portlu modelin ortamınıza uyduğunu konuşmak isterseniz bize ulaşabilirsiniz: KAV Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti., Şerifali Mah. Garip Sk. No:1/B1, 34775 Ümraniye / İstanbul, telefon 0850 888 0 528, hafta içi 09:00 - 18:00. Yazılı başvuru için iletişim sayfası açıktır.