Hoparlörde cızırtı ve uğultu neden olur? Sıralı çözüm

Hoparlörden gelen istenmeyen ses iki farklı aileye ayrılır ve çözümleri de farklıdır: alçak, sürekli ve kalın bir uğultu genellikle besleme ile toprak hattından gelir; tiz, kesik kesik ya da hareketle değişen bir cızırtı ise kablo, konnektör ve kazanç ayarından gelir. Teşhise başlamadan önce hangisini dinlediğinizi adlandırmak, denenecek adım sayısını yarıya indirir.

İkisini ayırmanın en hızlı yolu şudur: ses kaynağını tamamen susturun. Hiçbir şey çalmazken ses devam ediyorsa bu bir gürültü tabanı sorunudur; yalnızca müzik çalarken duyuluyorsa sinyal yolunda bozulma vardır.

Uğultu mu cızırtı mı? Belirtiye göre ayrım

Uğultu: toprak hattı ve priz düzeni

Toprak döngüsü, birbirine sinyal kablosuyla bağlı iki cihazın topraklarının farklı noktalardan geçmesiyle oluşur. Aradaki küçük gerilim farkı analog sinyal hattının üzerine biner ve kalın bir uğultu olarak duyulur. Belirtisi çok tanıdıktır: bilgisayar ve amfi ayrı prizlerde, uğultu var; aynı uzatmaya alınınca uğultu düşüyor ya da kayboluyor.

Bu yüzden ilk denenecek şey tüm ses zincirini aynı priz grubundan beslemektir. Ekran, bilgisayar, amfi ve harici ses kartı aynı uzatma ya da aynı priz hattına alındığında toprak farkı ortadan kalkar. İkinci deneme kaynağı ayırmaktır: dizüstü bilgisayarda şarj adaptörünü çıkarıp pille çalıştırın. Uğultu adaptör çıkınca kesiliyorsa kaynak kesinleşmiştir.

Üçüncü deneme bağlantı tipini değiştirmektir. Analog hat yerine optik ya da dijital bir bağlantı kullanılabiliyorsa toprak döngüsü zincirden tamamen çıkar, çünkü iki cihaz arasında elektriksel süreklilik kalmaz. Elinizde yalnızca analog yol varsa, hattı kısaltmak ve daha iyi ekranlanmış bir kabloya geçmek gürültüyü azaltır ama kökü kurutmaz.

Cızırtı: kablo, konnektör ve kazanç

Cızırtının en sık nedeni jakın kendisidir. 3,5 mm jak yıllar içinde yan yüzeyinden aşınır, yuvanın yayları gevşer ve temas kesik kesik kalır. Testi elle yapabilirsiniz: ses çalarken jakı yuvada hafifçe döndürün. Ses değişiyorsa arıza temastadır ve kablo ya da yuva değiştirilmelidir.

İkinci sık neden kazanç zincirinin yanlış kurulmasıdır. Bilgisayarın ses seviyesi dibe çekilip amfi sonuna kadar açıldığında, hattaki gürültü taban seviyesi de birlikte yükseltilir ve hışırtı duyulur. Doğru kurulum tersidir: kaynağı yüksek, son yükselticiyi ihtiyaç kadar açın. Yazılım tarafındaki ses iyileştirme ve yükseltme seçenekleri de teşhis sırasında kapatılmalıdır.

Üçüncü neden kablonun ekranlanmasıdır. Uzun, ince ve ekranı zayıf bir analog kablo, yanından geçen güç kablosundan ve telefon antenlerinden gürültü toplar. Kabloyu güç kablolarına paralel değil dik geçirmek, fazlalığını halka yapıp amfinin arkasında bırakmamak ve hattı mümkün olduğunca kısaltmak gözle görülür fark yaratır.

İkame sırası: neyi hangi sırayla ayırmalı

Teşhiste kural tektir: her seferinde tek parça değiştirin. Sıra şöyle kurulur.

• Kaynağı değiştirin: aynı hoparlöre telefonu ya da başka bir bilgisayarı bağlayın. Ses temizse arıza ilk kaynaktadır.
• Kabloyu değiştirin: bilinen sağlam bir kabloyla aynı iki cihazı bağlayın. Bu adım cızırtının en sık nedenini tek hamlede eler.
• Yuvayı değiştirin: bilgisayarda ön panel yerine arka paneldeki çıkışı deneyin. Ön panel kabloları kasa içinde uzun yol gider ve daha çok gürültü toplar.
• Prizi değiştirin: tüm zinciri tek bir priz grubuna alın, dizüstünde adaptörü çıkarıp deneyin.
• Dönüştürücüyü aradan çıkarın: jak-RCA çevirici, uzatma ya da çoklayıcı varsa geçici olarak çıkarıp doğrudan bağlayın.
• Hoparlörü değiştirin: buraya kadar hiçbir şey değişmediyse sıra hoparlörün kendi yükselticisine gelmiştir.

Kurulumda uğultuyu baştan önlemek

Yeni bir masa ya da ses düzeni kurarken birkaç karar, sonradan günlerce aranacak gürültüyü hiç doğurmaz. Besleme ve sinyal kablolarını ayrı güzergâhlardan geçirin; kesişmeleri gerekiyorsa dik kesişsinler. Ses kablosunu monitörün güç adaptörünün ve harici diskin adaptörünün üzerinden geçirmeyin.

Zincirdeki cihaz sayısını azaltmak da bir önlem sayılır. Her ek dönüştürücü, her ek uzatma yeni bir temas noktası ve yeni bir gürültü giriş kapısı demektir. Aynı işi tek kabloyla yapabiliyorsanız iki kablo ve bir çevirici kullanmayın.

Son olarak kablo uzunluğunu ihtiyaca göre seçin. Üç metrelik mesafeye on metrelik kablo çekip fazlasını yumak yapmak, hem gürültü toplayan bir anten hem de ileride kopacak bir kıvrım yaratır.

Özet

Önce sesi adlandırın: hiçbir şey çalmazken duyulan kalın uğultu besleme ve toprak tarafına, çalarken duyulan cızırtı kablo ve kazanç tarafına bakmanızı söyler. Sonra tek değişkenli ikame sırasını uygulayın; kaynak, kablo, yuva, priz, dönüştürücü, hoparlör. DataPower'ın ses bağlantısı ve çevirici grubunda jak, RCA ve optik tarafında ihtiyaca göre seçim yapabilirsiniz.