Donanım Takarken Statik Elektrik Hasarı Nasıl Önlenir?

Statik elektrik boşalması, bilgisayar donanımına elinizin hissetmediği seviyede bile zarar verebilir. Bunun nedeni, bellek modülü ya da denetleyici yongası gibi parçaların mikron ölçeğinde yalıtkan katmanlarla çalışması ve bu katmanların ani bir gerilim darbesinde delinmesidir. Yani kıvılcımı duymadığınız, çıtlama sesi almadığınız bir dokunuş da kartı etkileyebilir. Kurumsal kurulumda bu yüzden ayrı bir ekipman almak gerekmez; çalışma sırasını değiştirmek çoğu riski kapatır.

Statik yük nereden geliyor

İnsan vücudu yürürken, sandalyeden kalkarken ya da kazak giyerken yük toplar. Zemin halı kaplıysa ve ortam havası kuruysa bu yük daha uzun süre üzerinde kalır. Yük, parmağınız bir metale değdiği anda en kısa yoldan boşalır. Eğer o metal, kartın veri ucu ya da bellek modülünün temas yüzeyi ise boşalma devrenin içinden geçer.

Isıtmanın açık olduğu kış aylarında ofis havası kurur ve bu durum belirgin biçimde kötüleşir. Yazın nemli bir günde fark etmediğiniz bir alışkanlık, aralık ayında kart bozar.

Hasarın iki yüzü: anında ölüm ve gecikmeli arıza

Kolay fark edilen hasar, parçanın hiç çalışmamasıdır: bilgisayar açılmaz, disk görünmez, kart listelenmez. Daha sinsi olan ikinci tür, yalıtkan katmanın tam delinmeyip zayıflamasıdır. Parça çalışır, testleri geçer, kurulum tamamlanır; haftalar sonra rastgele kilitlenme, bellek hatası ya da kopma olarak geri döner.

Bu ikinci tür, arıza kaydı tutan bir ofiste gerçek maliyeti oluşturan taraftır. Çünkü belirti kuruluma bağlanamaz, yazılım ya da işletim sistemi suçlanır ve aynı masa birkaç kez açılıp kapatılır.

Çalışma yüzeyi ve ortam

Kurulum yerini seçmek, eldiven ya da aparattan önce gelir. Aşağıdaki düzen, ek ekipman gerektirmeyen tarafıdır:

• Sert ve iletken olmayan masa kullanın. Halı üzerinde, koltukta ya da yatakta kart takmayın.
• Naylon poşet, streç film ve köpük dolgu gibi yük tutan malzemeleri masadan kaldırın; antistatik olmayan ambalaj parçası kart yanında durmasın.
• Ortam çok kuruysa işi sabaha, temizlik sonrası neme bırakmak bile fark eder.
• Kasa ya da cihaz, kurulum boyunca fişten çekili dursun; dizüstünde ayrıca pil bağlantısı ayrılır.
• Parçayı kenarından ve çerçevesinden tutun; temas yüzeyine, pime ve lehim tarafına dokunmayın.

Sıralı kurulum adımları

1. Cihazın fişini çekin ve güç düğmesine birkaç saniye basarak kalan yükü boşaltın.
2. Kasanın boyalı olmayan metal gövdesine elinizi değdirip kendi yükünüzü boşaltın.
3. Parçanın antistatik poşetini masanın üstünde, kasanın yanında açın. Poşeti önceden odanın öbür ucunda açıp parçayı taşımak en sık yapılan hatadır.
4. Parçayı yuvasına oturtun. Takma sırasında vücudunuzu sandalyeden kaldırmanız gerekiyorsa, oturduktan sonra metal gövdeye bir kez daha dokunun.
5. Sökülen eski parçayı, yeni parçanın boşalan antistatik poşetine koyun. Masaya ya da karton kutuya doğrudan bırakmayın.

Ambalaj: hangi poşet neyi korur

Donanım ambalajındaki üç malzeme aynı işi yapmaz ve karıştırılması yaygındır.

Yedek parçayı rafa kaldırırken poşeti atmayın. Kurumsal depoda sökülen kart ve bellek için ayrılmış birkaç antistatik poşet, iade ve yeniden kullanım için yeterlidir.

Çevre birimi tarafında ne değişir

Dış birimlerde risk, karta göre düşüktür; çünkü gövde ve konnektör metali boşalmayı karşılar. Buna rağmen iki nokta kalır. Birincisi, ağ kablosunu yeni çektiğiniz bir hatta ilk kez takarken kablonun uzunluğu boyunca toplanmış yük switch portuna boşalır; kabloyu takmadan önce ucundaki metal kılıfı dolabın gövdesine değdirmek bu yükü alır. İkincisi, harddisk kutusundan çıkardığınız çıplak diski masada bırakmak, kartla aynı riski taşır: diskin alt yüzü açık devre kartıdır.

Çok sayıda masa kuracaksanız sırayı yazılı hale getirin

Tek bir bilgisayara bellek takarken dikkat etmek kolaydır; aynı gün on masa kuran bir ekipte dikkat ilk masadan sonra dağılır. Kurumsal kurulumda bu yüzden sıra kişiye değil düzene bağlanır. Parçalar kutularından tek tek, takılacağı anda çıkarılır; hepsi baştan açılıp masaya dizilmez. Sökülen eski parçalar için ayrı bir kutu ayrılır ve içine antistatik poşetler konur. Kurulum masası sabit tutulur, böylece her seferinde yeni bir yüzey değerlendirmek gerekmez.

Bu düzenin ikinci faydası arıza takibinde ortaya çıkar. Hangi parçanın hangi masaya gittiği ve hangi poşetten çıktığı bilindiğinde, haftalar sonra gelen rastgele kilitlenme şikâyetinde aynı partiden gelen parçaları birlikte değerlendirebilirsiniz. Statik kaynaklı gecikmeli arızanın tek yakalanma yolu da budur: tek tek bakıldığında rastgele görünen belirtiler, parti bazında bakıldığında bir örüntü gösterir.

Kısa kontrol listesi

• Fiş çekili, güç düğmesine basıldı.
• Kasanın metal gövdesine dokunarak yük boşaltıldı.
• Poşet masanın üstünde, kasanın yanında açıldı.
• Parça kenarından tutuldu, pimine dokunulmadı.
• Sökülen parça antistatik poşete kondu.
• Halı, naylon ve köpük çalışma alanından uzaklaştırıldı.

DataPower, bilgisayar çevre birimi, kablo ve adaptör tarafında kurumsal kurulumlara ürün sağlar; parça seçimi ve bağlantı sorularınızı iletişim sayfasından iletebilirsiniz.