Yedekleme İçin Kaç TB Harici Disk Gerekir? Kapasite Hesabı

Yedekleme için gereken harici disk kapasitesi, yedeklenecek verinin kabaca iki ila üç katıdır. Tek bir kopya yedek değil taşımadır: diskte verinin yalnızca bugünkü hâli varsa, iki hafta önce silinen dosyayı geri getiremezsiniz, o yüzden hesap sürüm sayısıyla çarpılır.

Doğru yol, diskin etiketindeki TB değerinden değil elinizdeki veri boyutundan başlamaktır. Aşağıda üç girdiyi tek çarpma işlemine indiren bir tablo, örnek bir senaryo ve kutu tarafındaki sınırlar var.

Hesabın üç girdisi

Kapasite sorusu aslında üç ayrı soruya bölünür. Üçünü ayrı ayrı yanıtlamadan tek bir rakam söylemek mümkün değildir.

• Kaynak veri boyutu: Gerçekten yedeklenecek klasörlerin toplamı. İşletim sistemi ve yeniden kurulabilen programlar bu toplamın dışında kalır; bir makinede 500 GB dolu görünen diskin yedeklenmesi gereken kısmı çoğu zaman bunun yarısından azdır. Klasör özelliklerinden boyut okumak bu adım için yeterlidir.
• Sürüm sayısı: Kaç geriye dönük kopya tutulacağı. Haftada bir tam kopya ve arada artımlı yedek tutan bir düzen, tek kopyadan daha fazla yer ister. Yedekleme yazılımı artımlı çalışıyorsa ek yük verinin tamamı kadar değil, değişen dosyalar kadardır.
• Büyüme payı: Önümüzdeki bir yılda verinin ne kadar artacağı. Fotoğraf ve video üreten bir masada bu pay büyük, muhasebe dosyası tutan bir masada küçüktür. Payı tahmin edemiyorsanız geçen yılın klasör boyutlarına bakmak en sağlam yöntemdir.

Adım adım kapasite hesabı

Aşağıdaki tablo, üç girdiyi sırayla uygulayarak alınacak disk boyutunu verir. Her satırda bir önceki satırın sonucu kullanılır.

Örnek bir senaryo

Yedeklenecek klasörler 400 GB olsun. İki tam kopya tutulacaksa 800 GB eder. Bir yılda 150 GB büyüme bekleniyorsa ve bu büyüme de iki kopyada görüneceği için 300 GB eklenir, 1.100 GB olur. Dördüncü adımın payı eklendiğinde yaklaşık 1.375 GB çıkar. Yuvarlandığında 2 TB sınıfı bir disk işi görür; 1 TB yetmez.

Aynı senaryoda tek kopya tutulsaydı 1 TB yeterli görünürdü, ama o düzende yanlışlıkla silinen bir dosya bir sonraki yedekte kopyadan da düşer. Kapasiteden kazanılan şey, geri dönme imkânından kaybedilir.

Etiketteki TB ile görünen boyut aynı değil

Disk üreticileri kapasiteyi onluk sistemde sayar, işletim sistemi ikilik sistemde gösterir. Bu yüzden 1 TB yazan bir disk bilgisayarda yaklaşık 931 GB görünür; 2 TB disk 1,81 TB civarında okunur. Arada bir arıza yoktur, yalnızca iki farklı sayma yöntemi vardır. Hesabınızı sınırda bırakmamanın bir nedeni de budur.

Biçimlendirme de bir miktar alan alır. Tam dolduracak şekilde planlanan bir yedek, ilk aylarda sığmaya başlamaz.

Diski sonuna kadar doldurmayın

Dolmaya yaklaşan diskte iki şey olur: yazma hızı düşer ve yedekleme yazılımı yeni sürüm açmak için eski sürümleri silmeye başlar. İkincisi daha tehlikelidir, çünkü sessizce olur ve siz hâlâ üç sürüm tuttuğunuzu sanırsınız. Doluluk payını baştan hesaba katmak, sonradan disk eklemekten kolaydır.

Mekanik diskte doluluk arttıkça parçalı yazma ve kafa hareketi arttığı için kopyalama süresi uzar. SSD tarafında ise boş blok azaldıkça yazma amplifikasyonu devreye girer ve hız yine düşer. İki teknolojide de son çeyreği boş bırakmak işe yarar.

Tek disk tek başına yedek sayılmaz

Kapasite hesabı kadar önemli olan, o kapasitenin kaç ayrı cihaza dağıldığıdır. Aynı masada duran tek harici disk; hırsızlık, sıvı teması, yıldırım veya düşme karşısında bilgisayarla aynı riski paylaşır. Pratikte iki ayrı disk almak, aynı parayla tek büyük disk almaktan daha güvenlidir.

• Bir disk bilgisayarın yanında, haftalık yedeği alır.
• İkinci disk başka bir odada ya da başka bir binada durur, ayda bir eşitlenir.
• İkisi aynı anda bağlı kalmaz; bağlı olmayan disk, yazılım kaynaklı silme ve şifreleme olaylarından etkilenmez.

Kutu ve kablo tarafındaki sınırlar

Diski harddisk kutusuna koyarak harici depolama yapıyorsanız kapasiteyi yalnızca disk belirlemez. Kutunun denetleyicisi belli bir üst kapasiteyi destekler; eski bir kutuya büyük bir disk koyduğunuzda disk ya hiç görünmez ya da yanlış boyutta görünür. Kutunun teknik özelliklerinde desteklenen azami kapasite yazılıdır, alım öncesinde ona bakmak gerekir.

İkinci sınır güçtür. 3,5 inç masaüstü diskleri USB portundan beslenmez, kendi güç adaptörüyle gelen kutu ister. 2,5 inç diskler portla beslenir ama uzun ya da ince kabloda gerilim düşer; disk dönmeye başlar, sonra kopar. Kutuyla gelen kabloyu kullanmak ve çoklayıcı üzerinden değil doğrudan bilgisayara bağlamak bu sorunu kapatır.

Kısa kontrol listesi

1. Yedeklenecek klasörlerin toplam boyutunu ölç, tahmin etme.
2. Kaç sürüm tutacağına karar ver ve boyutu o sayıyla çarp.
3. Bir yıllık büyümeyi ekle, sonra dörtte bir doluluk payı bırak.
4. Çıkan sayıyı üstteki standart kapasiteye yuvarla.
5. Toplam kapasiteyi tek disk yerine iki ayrı diske dağıt.
6. Harddisk kutusu kullanacaksan desteklenen azami kapasiteyi ve güç beslemesini kontrol et.

DataPower, harddisk kutusu, kızak, veri kablosu ve güç adaptörü tarafında bu kurulumun donanım kısmını karşılar; hangi kapasitenin size uyduğu ise yukarıdaki beş adımın sonucudur.