M.2 SSD'yi harici diske çevirmek: NVMe mi SATA mı?

Bilgisayardan sökülen bir M.2 SSD her harici kutuya girmez. Kutuyu almadan önce üç şeyi bilmek gerekir: kartın arayüzü NVMe mi yoksa SATA mı, kenarındaki anahtar çentiği hangi tipte ve kartın boyu kaç. Bu üçü eşleşmezse kart kutuya fiziksel olarak oturur ama tanınmaz ya da hiç oturmaz; satın alma sırası bu yüzden önce kartı tanımaktan geçer.

Elinizdeki kart NVMe mi SATA mı?

M.2 bir fiş biçimidir, bir hız sınıfı değildir. Aynı yuvaya iki farklı dilde konuşan kart girer: NVMe kartlar veriyi hızlı hatlar üzerinden taşır, M.2 biçimindeki SATA kartlar ise klasik disk arayüzünü kullanır ve belirgin biçimde daha yavaştır. İkisi dışarıdan benzer görünür, bu yüzden göz kararı karar vermek hatalıdır.

Ayrımı yapmanın en güvenilir yolu kartın üstündeki etiketi okumaktır; model adının yanında arayüz genellikle yazılıdır. Kart halen bir bilgisayarda takılıysa işletim sisteminin disk bilgisi ekranında da görünür. Etiket okunamıyorsa ikinci yol çentiğe bakmaktır, aşağıdaki bölüm bunu anlatıyor. Kartın hangi arayüzde olduğunu bilmeden alınan kutu, iki taraftan biri yanlışsa diski hiç göstermez.

Anahtar çentiği: B, M ve B artı M

M.2 kartın altın renkli kenarında bir ya da iki çentik bulunur ve bu çentikler kartın hangi yuvaya girebileceğini belirler. Tek çentiği sağa yakın olan kartlar M anahtarlı, tek çentiği sola yakın olanlar B anahtarlı, iki çentiği birlikte taşıyanlar ise B artı M anahtarlıdır.

Tablodaki eşleşmeler yön verir ama tek başına kanıt değildir; son söz kartın etiketinde ve ürün sayfasındaki teknik özelliklerdedir. Kutu tarafında da üç ayrı ürün vardır: yalnızca NVMe alan kutular, yalnızca M.2 SATA alan kutular ve ikisini birlikte destekleyen kutular. İkisini destekleyen bir kutu, elinizde hangi kart olduğundan emin değilseniz en güvenli seçimdir.

Boy ölçüsü: 2280 ve diğerleri

M.2 kartlar aynı genişlikte, farklı uzunlukta üretilir ve bu ölçü dört haneli bir sayıyla yazılır. İlk iki hane genişliği, son iki hane uzunluğu milimetre cinsinden verir; yani 2280 yazan bir kart 22 milimetre geniş ve 80 milimetre uzundur. Masaüstü ve dizüstülerde en yaygın boy budur ama daha kısa kartlar da vardır.

Kutular genellikle en uzun boyu alacak şekilde yapılır ve içindeki vida deliği ya da klips kısa kartları da tutar. Yine de çok kısa bir kartı eline alan biri kutunun o boyu desteklediğini doğrulamalıdır, aksi halde kart yuvaya girer ama arka ucundan sabitlenemez ve zamanla temas kaybeder. Kartın üstündeki sayıyı okumak bu kontrolü saniyeler içinde yapar.

Isı, kalınlık ve termal ped

NVMe kartlar yoğun veri aktarımı sırasında ısınır ve ısındıkça hızlarını düşürür. Harici kutuda bu durum masaüstü içinden daha belirgindir, çünkü kutu küçük ve kapalıdır. Alüminyum gövdeli kutular ısıyı dışarıya iletir, plastik gövdeli kutular ise ısıyı içeride tutar; büyük dosya kopyalayacaksanız bu fark hissedilir.

Kutuların bir bölümünde kart ile gövde arasına konan termal ped bulunur. Ped kartın üstüne doğru biçimde oturmalı, kablosuz kalmamalıdır; yanlış konan ped kapağın tam kapanmasını engeller. Kart üzerinde fabrika soğutucusu varsa onu çıkarmak gerekebilir, çünkü soğutuculu kartlar çoğu kutuya sığmaz. Kapağı zorla kapatmak hem kartı hem yuvayı yorar.

Kutuyu bağladıktan sonra: iki kontrol

Kart kutuya oturup kapak kapandıktan sonra iki şey kontrol edilir. Birincisi görünürlük: disk bilgisayarda hiç görünmüyorsa önce kutunun kablosunu ve portu eleyin, sonra diskin bölümlendirilmiş olup olmadığına bakın. Yeni ya da tamamen silinmiş bir kart, dosya yöneticisinde görünmez ama disk yönetimi ekranında ayrılmamış alan olarak durur; bölüm oluşturulduğunda ortaya çıkar. Sıralı eleme için harici disk görünmüyor yazısındaki adımlar aynen işler.

İkincisi hız: kopyalama beklediğinizin çok altındaysa zincirdeki en zayıf halkayı arayın. NVMe bir kart, düşük sınıfta bir bağlantıya takıldığında o bağlantının tavanında kalır; kabloyu değiştirmek ya da bilgisayarın daha hızlı bir portuna geçmek sonucu değiştirir. Biçimlendirme tarafında hangi dosya sisteminin seçileceği de kullanım senaryosuna bağlıdır; dosya sistemi seçimi yazısı bu kararı anlatıyor.

Kısa kontrol listesi

• Kartın etiketini okuyun: NVMe mi, M.2 SATA mı?
• Çentiğe bakın: tek çentik sağda mı, iki çentik mi var?
• Kart üzerindeki dört haneli boy sayısını not edin.
• Kutuyu bu üç bilgiye göre seçin; emin değilseniz iki arayüzü destekleyen kutuyu tercih edin.
• Fabrika soğutucusu varsa kutuya sığıp sığmadığını kontrol edin.
• Kurulumdan sonra diski bölümlendirin ve bir büyük dosya kopyalayarak hızı ölçün.

Özet

M.2 bir biçim adıdır, uyumluluğu belirleyen şey arayüz, anahtar çentiği ve boydur. Bu üçünü kartın üstünden okuyup kutuyu ona göre seçen biri yanlış ürün almaz. DataPower kataloğunda harddisk kutusu ve kızak tarafındaki çevre birimleri yer alır; bir kutunun hangi kart tipini ve hangi boyu aldığı ürün sayfasındaki teknik özelliklerde yazılıdır.